काठमाडौँ । व्यस्त र द्रुत गतिको आधुनिक जीवनशैलीका कारण थकान, तनाव, निद्राको कमी र बिर्सने बानीलाई धेरैले सामान्य समस्या ठान्ने गरेका छन्। कामको चाप, मोबाइल तथा डिजिटल उपकरणको अत्यधिक प्रयोगका कारण ध्यान नलाग्नु वा कुरा बिर्सनु स्वाभाविक जस्तै मानिन्छ।
तर चिकित्सकहरूका अनुसार यस्ता लक्षणलाई सधैं हल्का रूपमा लिनु उचित हुँदैन। कमजोर स्मरणशक्ति, ध्यान केन्द्रित गर्न नसक्नु, दिमाग भारी भएको अनुभूति जस्ता समस्या कहिलेकाहीँ गम्भीर स्वास्थ्य जोखिमको प्रारम्भिक संकेत हुन सक्छन्, जसमा मुटु रोगसमेत पर्छ।विशेषज्ञहरू भन्छन्, मुटु रोग सधैं छाती दुख्ने, हात दुख्ने वा सास फेर्न गाह्रो हुने लक्षणबाट मात्र देखिँदैन। कतिपय अवस्थामा यसको असर सुरुमा मस्तिष्कमा देखिन सक्छ, जसलाई ‘ब्रेन फग’ भनिन्छ। यस्तो अवस्थामा व्यक्ति स्पष्ट सोच्न नसक्ने, स्मरणशक्ति कमजोर हुने, ध्यान छिट्टै भंग हुने र मानसिक रूपमा सुस्त भएको महसुस गर्छ। धेरैले यसलाई सामान्य थकान वा तनावको परिणाम भनेर बेवास्ता गर्ने गर्छन्।
चिकित्सकहरूका अनुसार मुटु र मस्तिष्कबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुन्छ। मुटुले शरीरभरि रगत पम्प गरेर मस्तिष्कमा अक्सिजन र पोषण पुर्याउँछ। जब मुटुको कार्यक्षमता कमजोर हुन्छ, मस्तिष्कमा पुग्ने रगतको मात्रा घट्न सक्छ, जसले स्मरणशक्ति, सोच्ने क्षमता र ध्यानमा असर पार्छ।
सन् २०२४ मा प्रकाशित एक अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनअनुसार हल्का हृदयसम्बन्धी समस्याले समेत मस्तिष्कमा रगतको प्रवाह घटाउन सक्छ। लामो समयसम्म यस्तो अवस्था बेवास्ता गरिएमा स्मरणशक्ति कमजोर हुने, निर्णय क्षमता घट्ने र मानसिक कार्यक्षमतामा गिरावट आउने जोखिम बढ्छ।
यदि तपाईंलाई बारम्बार कुरा बिर्सने, ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुने, मानसिक सुस्तता वा दिमाग भारी भएको महसुस हुने समस्या देखिन्छ भने यसलाई सामान्य नठानी मुटुको जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ। रक्तचाप, मुटुको धड्कन र रगतको प्रवाहजस्ता सूचकहरूको नियमित परीक्षणले समस्या प्रारम्भिक चरणमै पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। समयमै जाँच र उपचार गर्न सकिएमा मुटु रोग मात्र होइन, त्यससँग सम्बन्धित मस्तिष्कसम्बन्धी जटिलताबाट पनि बच्न सकिन्छ। त्यसैले ‘ब्रेन फग’ वा कमजोर स्मरणशक्तिलाई शरीरले दिएको चेतावनीको रूपमा लिन चिकित्सकहरूले सुझाव दिएका छन्। एजेन्सी
_Llf8ofXXwu-1722229663.jpg)
