काठमाडौं । जाडो मौसम सुरु भएसँगै छालासम्बन्धी विभिन्न समस्या देखिन थाल्छन्। चिसो हावा, कम आर्द्रता र सुख्खा वातावरणका कारण छालाको प्राकृतिक चिल्लोपन कम हुँदै जान्छ। जसले गर्दा छाला रुखो, सुख्खा, खस्रो र चिलाउने समस्या हुन सक्छ। कतिपयमा ओठ फुट्ने, हातखुट्टा फुट्ने तथा छाला फुस्रो देखिने समस्या पनि बढ्छ।
जाडोमा छालालाई स्वस्थ, नरम र चम्किलो राख्न विशेष स्याहार आवश्यक हुन्छ। गर्मी मौसममा अपनाइने छालाको हेरचाहले मात्र जाडोमा पर्याप्त नहुन सक्छ। त्यसैले मौसमअनुसार छालाको स्याहार गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। जाडोमा छालाको प्राकृतिक ओसिलोपन कायम राख्न यी उपाय अपनाउन सकिन्छ।
१. धेरै तातो पानीले ननुहाउने
जाडोमा चिसोबाट बच्न धेरै तातो पानीले नुहाउने बानी हुन्छ। तर, अत्यधिक तातो पानीले छालामा रहेको प्राकृतिक तेल हटाउँछ। यसले छालालाई झन् सुख्खा र रुखो बनाउनुका साथै चिलाउने समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले नुहाउँदा मनतातो पानी प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ। लामो समयसम्म तातो पानीमा बस्ने वा नुहाउने बानी पनि त्याग्नुपर्छ। नुहाइसकेपछि नरम तौलियाले शरीर पुछेर तुरुन्तै मोइस्चराइजर लगाउनु राम्रो हुन्छ।
२. छालाको ओसिलोपन कायम राख्ने
जाडोमा छालाको प्राकृतिक ओसिलोपन कम हुने भएकाले छालालाई थप हाइड्रेट राख्न आवश्यक हुन्छ। नुहाउनुअघि वा नुहाएपछि छालामा उपयुक्त तेल वा मोइस्चराइजर प्रयोग गर्न सकिन्छ। नरिवल, बदाम वा जैतुनको तेलले छालालाई नरम बनाउन मद्दत गर्न सक्छ। तर, आफ्नो छालाको प्रकृतिअनुसार उपयुक्त उत्पादन छनोट गर्नुपर्छ। तेल प्रयोग गर्दा छालामा एलर्जी वा जलन भएमा प्रयोग बन्द गर्नुपर्छ।
३. धेरै बास्नादार साबुन प्रयोग नगर्ने
जाडोमा छालालाई सफा राख्ने नाममा धेरै साबुन प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन। विशेषगरी कडा र धेरै बास्नादार साबुनमा भएका केही रसायनले छालाको प्राकृतिक चिल्लोपन हटाउन सक्छन्। यसले छाला थप सुख्खा र संवेदनशील बनाउँछ। त्यसैले जाडोमा छालाको प्राकृतिक ओसिलोपन कायम राख्न सहयोग गर्ने माइल्ड तथा सुगन्धरहित साबुन वा क्लिन्जर प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ। छाला सफा गर्दा धेरै घोट्ने र बारम्बार साबुन लगाउने बानी पनि हटाउनुपर्छ।
४. मह र दहीको प्रयोगमा सावधानी अपनाउने
मह छालालाई ओसिलो राख्न सहयोग गर्ने प्राकृतिक तत्व हो। केही मानिसले मह र दही मिसाएर फेस प्याकका रूपमा प्रयोग गर्ने गर्छन्। यसले छालालाई नरम महसुस गराउन सक्छ। तर, सबै प्रकारका छालामा घरेलु प्याक उपयुक्त नहुन सक्छन्। विशेषगरी संवेदनशील छाला, एलर्जी वा छालासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले चिकित्सकको सल्लाहबिना यस्ता प्याक प्रयोग गर्नु हुँदैन। प्रयोग गर्नुअघि छालाको सानो भागमा परीक्षण गर्नु राम्रो हुन्छ।
५. नुहाएलगत्तै मोइस्चराइजर लगाउने
जाडोमा छालाको स्याहार गर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपायमध्ये एक हो, नियमित मोइस्चराइजरको प्रयोग। नुहाएपछि छाला पूर्ण रूपमा नसुक्दै हल्का ओसिलो अवस्थामा मोइस्चराइजर लगाउँदा छालामा भएको चिस्यान कायम राख्न मद्दत पुग्छ। अनुहार, हात, खुट्टा र शरीरका अन्य सुख्खा भागमा पनि नियमित रूपमा मोइस्चराइजर लगाउनुपर्छ। छाला धेरै सुख्खा हुने व्यक्तिले दिनमा दुई वा तीनपटक आवश्यकताअनुसार प्रयोग गर्न सक्छन्।
जाडोमा छालाको स्याहारका लागि बाहिरी हेरचाहसँगै पर्याप्त पानी पिउने, सन्तुलित आहार खाने र घामबाट छालाको सुरक्षा गर्ने बानी पनि आवश्यक छ। चिसो मौसममा घाम कम लागे पनि छालाको सुरक्षाका लागि सनस्क्रिन प्रयोग गर्नुपर्छ। छाला अत्यधिक सुख्खा हुने, चिलाउने, रातो हुने वा फुटेर घाउ हुने समस्या देखिएमा छाला रोग विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुपर्छ।
नोट : यो सामग्री सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि हो। छालासम्बन्धी समस्या देखिएमा छाला रोग विशेषज्ञको सल्लाह लिने।