काठमाडौँ । सलाद, चटपटे, आलु चाट, सुपलगायतका परिकारमा कागतीको रस मिसाएर खाने चलन धेरैको छ। कतिपयले दाल, साग वा अन्य तरकारीमा पनि खाना तयार भएपछि कागती निचोरेर खाने गर्छन्। कागतीले खानाको स्वाद बढाउनुका साथै शरीरलाई आवश्यक पर्ने भिटामिन सी पनि प्रदान गर्छ।
कागतीमा पाइने भिटामिन सी शरीरका लागि महत्वपूर्ण पोषक तत्त्व हो। यसले रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई सामान्य रूपमा काम गर्न सहयोग गर्नुका साथै वनस्पतिजन्य खानेकुराबाट प्राप्त हुने फलाम शरीरले अवशोषण गर्न पनि मद्दत गर्छ।
दाल, साग र चनासँग कागती किन उपयोगी ?
दाल, चना, राजमा, पालुङ्गो तथा अन्य हरियो सागसब्जीमा पाइने फलाम मुख्यतः ‘नन–हिम आइरन’ हो। यस्तो फलाम शरीरले जनावरजन्य स्रोतबाट पाइने फलामको तुलनामा कम अवशोषण गर्छ। तर भिटामिन सी भएको खानेकुरा सँगै खाँदा यसको अवशोषण बढ्न सक्छ।
त्यसैले दाल, चना वा पालुङ्गोको तरकारी खाँदा त्यसमा थोरै कागतीको रस थप्नु उपयोगी हुन सक्छ। विशेषगरी खानाबाट पर्याप्त फलाम प्राप्त गर्नुपर्ने महिलाका लागि यस्तो खाने बानी उपयोगी हुन सक्छ। तर कागती खाँदैमा रक्तअल्पता निको हुने भने होइन। शरीरमा फलामको कमी वा रक्तअल्पता भएमा यसको कारण पहिचान गरी चिकित्सकको सल्लाहअनुसार उपचार गर्नुपर्छ।
भिटामिन सीको राम्रो स्रोत
कागती तथा अन्य सिट्रस फलफूल भिटामिन सीका स्रोत हुन्। भिटामिन सी शरीरमा कोलाजेन निर्माण, घाउ निको पार्ने प्रक्रिया र प्रतिरक्षा प्रणालीको सामान्य कामका लागि आवश्यक हुन्छ।
खाना पकाउँदा कि पकाइसकेपछि ?
कागतीको रसलाई लामो समयसम्म पकाउँदा त्यसमा रहेको भिटामिन सीको मात्रा घट्न सक्छ। त्यसैले कागतीलाई खाना पकाउने क्रममा धेरैबेर तताउनुभन्दा खाना तयार भएपछि आवश्यक मात्रामा रस थपेर खानु व्यावहारिक हुन्छ। तर कागती सबैका लागि एउटै अवस्थामा उपयुक्त हुन्छ भन्ने होइन। अमिलो खानेकुराले केही व्यक्तिमा पेट पोल्ने, अम्लपित्त वा असहजता बढाउन सक्छ। त्यस्तो समस्या भएमा कागतीको मात्रा घटाउने वा चिकित्सकसँग सल्लाह लिनुपर्छ।
त्यसैले कागतीलाई कुनै रोगको उपचारका रूपमा नभई सन्तुलित खानाको एउटा हिस्सा बनाएर प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ। दाल, साग, चना तथा अन्य पौष्टिक खानेकुरासँग कागतीको रस मिसाएर खानाले स्वादसँगै भिटामिन सी प्राप्त गर्न र वनस्पतिजन्य फलामको अवशोषणमा सहयोग गर्न सक्छ।
नोट : यो सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि हो। कुनै रोग, रक्तअल्पता वा पाचनसम्बन्धी समस्या भएमा चिकित्सकको सल्लाह गर्ने