मुटुरोगबाट बच्न नियमित व्यायामसँगै सन्तुलित खानपान अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार दैनिक भोजनमा साना–साना परिवर्तनले मुटुलाई लामो समयसम्म स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ।
१. चिल्लो र घिउको प्रयोग कम गर्नुहोस्
घिउ, बटर तथा अत्यधिक चिल्लोयुक्त खानेकुरा सकेसम्म कम खानुहोस्। खाना पकाउँदा घिउको सट्टा शुद्ध तोरीको तेल वा अन्य स्वस्थ वनस्पति तेल सीमित मात्रामा प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ।
२. नुनको मात्रा नियन्त्रण गर्नुहोस्
दैनिक ३–५ ग्रामभन्दा बढी नुन सेवन नगर्नुहोस्। खानामा थप नुन हालेर खाने बानी त्याग्दा उच्च रक्तचाप र मुटुरोगको जोखिम कम हुन्छ।
३. हरियो साग र फलफूल दैनिक खानुहोस्
दैनिक कम्तीमा एकपटक हरियो साग र एकपटक मौसमी फलफूल सेवन गर्दा शरीरलाई आवश्यक भिटामिन, मिनरल र एन्टिअक्सिडेन्ट प्राप्त हुन्छ।
४. बेलुकाको खाना हल्का र समयमै खानुहोस्
बेलुका ८ बजाभित्र खाना खाइसक्नु उपयुक्त मानिन्छ। गहुँको रोटी, हरियो साग र मौसमी तरकारी राम्रो विकल्प हुन्। खाना खाएपछि तुरुन्त नसुती कम्तीमा १–२ घण्टापछि मात्र सुत्नु राम्रो हुन्छ।
५. सन्तुलित मात्रामा मासु सेवन गर्नुहोस्
खसी, राँगा र बंगुरको मासुले कोलेस्ट्रोल बढाउन सक्छ। कुखुरा र माछा सीमित मात्रामा, कम तेल प्रयोग गरेर पकाएर दिनको समयमा खानु राम्रो हुन्छ। बेलुकी मासु नखानु लाभदायक मानिन्छ।
६. फाइबरयुक्त खाना बढाउनुहोस्
गहुँ, गेडागुडी, हरियो सागपात, अंकुरित दाना, फापर, कोदो, जौ र मकैजस्ता उच्च फाइबरयुक्त खाद्य पदार्थले मुटुको स्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्छ।
७. परम्परागत पोषिलो नेपाली खाना रोज्नुहोस्
गुन्द्रुक, फापरको रोटी, कोदोको रोटी, कुरिलोको सुप, लौका, तिते करेला, भुटेको मकै, भटमास, चना, केराउ र ओखरजस्ता परम्परागत खाद्य पदार्थ मुटुका लागि लाभदायक मानिन्छन्।
८. थोरै–थोरै गरेर धेरैपटक खानुहोस्
एकैपटक धेरै खानेभन्दा सानो परिमाणमा दिनभरि ४–५ पटक खाना खानु राम्रो हुन्छ। धेरै खाएर तुरुन्त सुत्ने बानी मुटुका लागि हानिकारक हुन सक्छ।
९. कोलेस्ट्रोल कम हुने खाना रोज्नुहोस्
ट्रान्स फ्याट र स्याचुरेटेड फ्याट धेरै भएका खानेकुरा कम खानुहोस्। कोलेस्ट्रोल कम भएको सन्तुलित आहारले मुटुरोगको जोखिम घटाउँछ।
१०. काँचो लसुन सीमित मात्रामा सेवन गर्न सकिन्छ
बेलुकाको खानासँग एक पोटी काँचो लसुन सेवन गर्दा केही अध्ययनले कोलेस्ट्रोल नियन्त्रणमा सहयोग पुग्न सक्ने देखाएका छन्। तर यसले औषधिको विकल्पको रूपमा काम गर्दैन। रगत पातलो बनाउने औषधि सेवन गरिरहनुभएको छ भने चिकित्सकको सल्लाहबिना नियमित लसुन सेवन नगर्नुहोस्।
स्वस्थ तौल कायम राख्ने, नियमित व्यायाम गर्ने, धूम्रपान र मदिरा सेवनबाट टाढा रहने तथा रक्तचाप, मधुमेह र कोलेस्ट्रोल नियमित जाँच गराउने बानीले पनि मुटुलाई स्वस्थ राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
-1784522119.jpg)
