दशैंको रमाइलोमा स्वादिलो भोजन र मीठा परिकारको प्रलोभनले धेरैलाई आफ्नो खानपानको सन्तुलन भुलाउँछ। केही दिनको अनियमितता सामान्य जस्तो लागे पनि, निरन्तर गलत बानीले दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा गहिरो असर पार्न सक्छ। विशेषगरी मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मुटु रोग, मिर्गौला समस्या र मोटोपनको जोखिम भएका व्यक्तिले अझ बढी सतर्कता अपनाउन जरुरी हुन्छ।
१. रक्तशर्करा (ब्लड सुगर) अनियमितता
- चिनी, मिठाई, सेतो भात, मैदा र बोसोयुक्त परिकारको अत्यधिक सेवनले रक्तशर्करा अचानक बढाउँछ।
- बारम्बार यस्तो वृद्धि हुँदा इन्सुलिन प्रतिरोध बढेर टाइप–२ मधुमेहको खतरा बढ्छ।
- मधुमेह भएका बिरामीमा आँखाको रेटिना, मिर्गौला र स्नायुमा स्थायी क्षति हुन सक्छ।
२. कोलेस्ट्रोल र मुटु रोग
- बोसो धेरै भएको मासु, डीप–फ्राइड स्न्याक्स र बढी नुन भएको अचार/खाना नियमित खाँदा रगतमा खराब कोलेस्ट्रोल (LDL) बढ्छ।
- लामो समयको यस्तो बानीले धमनी कडा (Atherosclerosis) भई उच्च रक्तचाप, मुटु घात वा स्ट्रोकको सम्भावना बढाउँछ।
३. तौल र मोटोपन
- उच्च क्यालोरी युक्त मिठाई, मदिरा र तारेको खाना लगातार सेवनले शरीरमा बोसो जम्मा हुन्छ।
- मोटोपनले मधुमेह, मुटु रोग, हर्मोन असन्तुलन र जोर्नीको समस्या निम्त्याउँछ।
४. पाचन र मिर्गौला समस्या
- तेल, मसला र नुन धेरै भएको खाना निरन्तर सेवनले पाचन तन्त्रमा एसिडिटी, ग्यास्ट्रिक, कब्जियत र मिर्गौला रोगको जोखिम बढाउँछ।
५. मानसिक प्रभाव
- बढी चिनी र प्रशोधित कार्बोहाइड्रेटले ऊर्जा चाँडै बढाए पनि तुरुन्तै घट्ने भएकाले थकान, चिडचिडापन र सुस्तता ल्याउँछ।
- लामो समयको यस्तो उतार–चढावले निद्रा समस्या र तनाव पनि बढाउन सक्छ।
दीर्घकालीन असर रोक्नका उपाय
- भाग नियन्त्रण: सानो प्लेट प्रयोग गरी परिकारको मात्रा घटाउने।
- सन्तुलित थाली: आधा भाग हरियो तरकारी, चौथाई प्रोटिन, चौथाई जटिल कार्बोहाइड्रेट।
- मिठाईको सट्टा फलफूल: अमिलो वा कम मीठा फललाई नास्ताको रूपमा रोज्नु।
- नियमित गतिविधि: दशैंको समयमै पनि बिहान बेलुकी पैदल हिँडाइ, हल्का व्यायाम।
- पानीको सेवन: प्रशोधित पेयको सट्टा पर्याप्त साधारण पानी पिउनु।
प्रकाशित मिति: मंगलबार, असोज ७, २०८२