काठमाडौँ । गर्भपात केवल कमजोर स्वास्थ्य, असावधानी वा अस्वस्थ जीवनशैलीका कारण मात्र हुन्छ भन्ने पुरानो धारणा नयाँ वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूले चुनौती दिएका छन् । पछिल्ला अध्ययनहरूले पूर्ण रूपमा स्वस्थ महिलामा पनि आनुवंशिक गडबडीका कारण गर्भपात हुन सक्ने देखाएका छन् ।
हालै प्रतिष्ठित वैज्ञानिक जर्नल Nature मा प्रकाशित अध्ययनमा अनुसन्धानकर्ताहरूले करिब १ लाख ४० हजार आईभीएफ भ्रूणको आनुवंशिक तथ्याङ्क विश्लेषण गरेका थिए । अध्ययनमा धेरै भ्रूणमा क्रोमोजोमको सङ्ख्या असामान्य रहेको पाइएको छ । यस अवस्थालाई “एनेयूप्लोइडी” भनिन्छ, जुन प्रारम्भिक गर्भपातको प्रमुख कारण मानिन्छ ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार पहिलो त्रैमासिकमा हुने करिब आधा गर्भपात भ्रूणमा सुरुदेखि नै रहेको क्रोमोजोमसम्बन्धी समस्याका कारण हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा भ्रूणको विकास सामान्य रूपमा अघि बढ्न सक्दैन र गर्भ स्वतः खेर जान सक्छ ।
अध्ययनमा एसएमसी (SMC1B) नामक जिनलाई विशेष रूपमा जिम्मेवार मानिएको छ । यो जिनले अण्डा बन्ने क्रममा क्रोमोजोमलाई सही रूपमा विभाजन गर्न सहयोग गर्छ । यदि यस जिनमा गडबडी भयो भने भ्रूणमा अतिरिक्त वा कम क्रोमोजोम हुन सक्छ, जसले गर्भपातको जोखिम बढाउँछ । साथै C14orf39, CCNB1IP1 र RNF212 जस्ता जिनहरू पनि यस प्रक्रियासँग सम्बन्धित रहेको पाइएको छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार महिलाको उमेर बढ्दै जाँदा यस्तो समस्या अझ बढी देखिन सक्छ । महिलामा अण्डा बन्ने प्रक्रिया उनीहरू आफ्नै आमाको गर्भमै सुरु हुने भएकाले वर्षौंसम्म निष्क्रिय अवस्थामा रहेका अण्डामा समयसँगै आनुवंशिक गडबडी बढ्न सक्ने सम्भावना रहन्छ ।
यद्यपि सबै गर्भपात आनुवंशिक कारणले मात्र हुँदैनन् । तनाव, धूम्रपान, मदिरा सेवन, प्रदूषण, मधुमेह, थाइराइड, पाठेघरसम्बन्धी समस्या तथा अस्वस्थ जीवनशैलीले पनि जोखिम बढाउन सक्छ । पछिल्लो मेटा–विश्लेषणमा पुनःपुनः गर्भपात हुने महिलामा थाइराइड, पीसीओएस, रगत जम्ने समस्या तथा पाठेघरको असामान्यता पनि महत्त्वपूर्ण कारण रहेको उल्लेख गरिएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यी अनुसन्धानहरूले भविष्यमा अझ प्रभावकारी प्रजनन उपचार, आनुवंशिक परीक्षण तथा सुरक्षित गर्भावस्था व्यवस्थापनमा ठूलो सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
-1779614377.jpg)
